Vrijmetselarij in Schotland
Schotland heeft de oudste Maçonnieke geschriften in de wereld. De oudst bekende notulen, stammen uit 1598. De eerste loge werd in Schotland opgericht in 1105. Maar als moederloge van de Schotse vrijmetslarij staat de loge Mother Kilwinning bekend. Deze loge bevindt zich in Kilwinning, een gemeente in het graafschap Ayrshire. De ontstaangeschiedenis van deze vrijmetslaarsloge gaat terug naar 1140 ten tijde van de bouw Abdij van Kilwinning. Deze loge heeft hierdoor een maçonieke historie die uniek te noemen is.
De vrijmetselarij in Schotland is ontstaan uit de loges van Schotse, middeleeuwse, operatieve steenhouwers. Deze kenmerkten zich door kameraadschap en onderlinge barmhartigheid. Vanaf het begin van de 17de eeuw bezochten ook heren uit de hogere klassen de steenhouwers loges. Zij introduceerden de verlichte ideeën zoals het humanisme van de Renaissance (dat scherp moet worden onderscheiden van de hedendaagse levensbeschouwing die zich humanisme noemt) en nieuwe theologische idealen. 
De leiders waren veelal afkomstig van conservatieve Katholieke families of bouwheren en architecten. Deze ontwikkeling duurden voort tot in de 18de eeuw toen Jacobijnen als Chevalier Ramsy in Frankrijk loges oprichtte om steun te vinden voor de in ballingschap gedreven katholieke Stewards. Het principe van de vrijmetselarij om niet kerkelijk te zijn droeg bij aan haar grote aantrekkingskracht, waardoor men ook Schotse calvinistische generaals onder de leden telden.
Was de 17de eeuw de bloeitijd voor Schotse vrijmetselaren, de 18de eeuw werd de eeuw voor de Engelse en Ierse vrijmetselarij. Het maçonnieke gedachtegoed verspreidde zich niet alleen over deze twee koninkrijken maar ook naar Amerika en Europa.